प्रेम कसे करावे
लहानपणीच निस्वार्थ प्रेमाचे कौतुक आणि महत्व पटले होते. प्रेम आणि आपुलकी शिवाय जगण्याला काही फारसा अर्थ नसतो हे सुद्धा जाणवल्याचे आठवते. मी मात्र पुर्वी पासून एककल्ली, निरागस, आणि अंतर्मुख. अशा भाबड्या मनाला कोणी समजवावे कि सुखदुःख वगैरे सारे मनाचे खेळ असतात? प्रेमात सुद्धा मनस्ताप, गैरसमज इत्यादी असू शकतात याची कल्पना तेव्हा नव्हती. पुढे, अनेक लक्षात रहाणारे आणि विसरलेले अनुभव झाल्यावर, कुणाला कुणावर कळकळून प्रेम करण्याचे प्रोत्साहन देण्यात सुद्धा काही अर्थ नाही, असेही वाटून गेले. आज, प्रेमाच्या विविध इष्टमुर्ति आठवताना खूप कृतज्ञतापूर्वक डोळे ओलावतात आणि सहज वाटून जाते कि आपल्या बाळांना सुद्धा हे असे प्रेम करायला शिकवले पाहिजे. होय, त्यांची प्रत्येक अपेक्षा आणि आशा वास्तवात काही आपल्या इष्टाचा प्रतिसाद मिळवणार नाही. पण आपण केलेल्या चुका त्यांना टाळता आल्या, तर मोठ्या आनंदाने जगतील आपली बाळे, एवढी आशा जपली आहे. खरे प्रेम माणसाने माणसावर करावे कि नाही? कारण बहुतेकदा, ते प्रेम वाया जाते असेच आढळून येते. त्यात कितीही निस्वार्थ भाव असला तरी शेवटी स्वतःच्याच निर्मल भावाचा र...